Những câu hỏi về kiến thức học tập

Đánh giá của bạn post
Nhung cau hoi ve kien thuc hoc tap

1. Công việc chính của giáo viên, theo thuyết kiến tạo là gì?

Giáo viên theo quan điểm của thuyết kiến tạo khuyến khích người học đánh giá liên tục các hoạt động học tập diễn ra như thế nào để giúp họ có được sự hiểu biết. Bằng cách tự đặt ra các câu hỏi và những chiến lược học tập, người học trong lớp học kiến tạo trở thành những người học chuyên gia (expert learners).

Giáo viên có thể nhìn thấy quá trình học tập của người học theo thuyết kiến tạo như sau:

Nhung cau hoi ve kien thuc hoc tap

Khi người học liên tục phản tỉnh về những trải nghiệm của mình, họ sẽ nhận thấy những ý tưởng của việc học ngày càng phức tạp, và họ phát triển ngày càng nhanh để tích hợp các thông tin mới, ứng dụng trong các tình huống mới. Một trong những nhiệm vụ chính của giáo viên kiến tạo chính là khuyến khích quá trình học tập, phản tỉnh, hình thành khái niệm trừu tượng và khái quát hóa này.

Ví dụ: Khi một nhóm sinh viên trong lớp học thảo luận về một vấn đề. Mặc dù giáo viên biết các câu trả lời có thể có về vấn đề, nhưng giáo viên tập trung vào việc giúp sinh viên phát biểu lại những câu hỏi của họ theo những cách hữu ích. Giáo viên nên nhắc nhở mỗi sinh viên tự phản tỉnh (reflect) và kiểm tra kiến thức hiện tại của mình về vấn đề. Khi một trong những sinh viên phát hiện ra (come up with) một khái niệm liên quan, giáo viên nắm bắt lấy điều ấy và chỉ cho nhóm sinh viên đó những con đường tiếp cận kiến thức để họ tiếp tục hành trình khám phá. Sinh viên thiết kế và thực hiện các trải nghiệm liên quan. Sau đó, sinh viên và giáo viên cùng trao đổi về những điều họ đã học được, làm thế nào những quan sát và trải nghiệm của họ đã giúp ích (hoặc không giúp ích) cho họ để hiểu rõ hơn về nội dung.

2. Thuyết kiến tạo có bỏ qua vai trò của giáo viên về mặt chuyên môn không?

Thuyết kiến tạo KHÔNG BỎ QUA vai trò của giáo viên về mặt chuyên môn. Giáo viên trong các lớp học kiến tạo thay đổi vai trò để giúp người học xây dựng kiến thức chứ không phải để sao chép lại hàng loạt những kiến thức. Giáo viên kiến tạo cung cấp các công cụ như giải quyết vấn đề, các hoạt động học tập dựa trên việc đặt câu hỏi mà với những công cụ ấy, người học trình bày và thử nghiệm các ý tưởng của mình, rút ra các kết luận và suy luận, chuyển đổi (convey) các kiến thức của mình trong môi trường học tập hợp tác. Kiến tạo chuyển vai trò của người học từ một vị trí tiếp nhận thông tin thụ động sang tham gia tích cực trong quá trình học tập. Trong chừng mực nhất định, giáo viên có thể cung cấp một lượng thông tin cơ bản, nhưng với mục đích để thúc đẩy các hoạt động học tập chủ động sau đó. Với việc luôn được hướng dẫn bởi giáo viên, người học sẽ xây dựng kiến thức của mình một cách tích cực hơn.

3. Có mô hình phát triển môi trường học tập kiến tạo không?

Jonassen đã đề xuất một mô hình để phát triển môi trường học tập kiến tạo theo một mục tiêu học tập cụ thể. Mục tiêu này có thể là một trong một vài hình thức sau đây, từ dễ nhất đến phức tạp nhất.

  • Câu hỏi hoặc vấn đề
  • Nghiên cứu trường hợp
  • Dự án dài hạn
  • Vấn đề (đa trường hợp và các dự ánđược tích hợp trong chương trình giảng dạy)

Jonassen gợi ý nên làm cho các mục tiêu học tập trở nên hấp dẫn và có liên quan đến nhau nhưng không quá có cấu trúc. Trong môi trường học tập kiến tạo, quá trình học tập được định hưởng bởi những vấn đề cần giải quyết. Người học tìm hiểu nội dung và lí thuyết để giải quyết vấn đề. Điều này là khác biệt với mục tiêu giảng dạy truyền thống, khi lí thuyết được dạy trước tiên và vấn đề đi theo sau đó để thực hành lí thuyết.

Tùy thuôc vào những trải nghiệm trước đó của người học mà cung cấp những trường hợp liên quan cần thiết để hỗ trợ việc học. Các giáo viên cũng cần phải cung cấp một bối cảnh đích thực để thực hiện các nhiệm vụ, các thông tin, các công cụ nhận thức và công cụ hợp tác,..

4. Đánh giá trong lớp học kiến tạo như thế nào?

Trong lớp học truyền thống, đánh giá trong lớp học được dựa trên các bài kiểm tra. Điều này khiến người học phải học cách để đưa ra những câu trả lời chính xác. Trong lớp học kiến tạo, quá trình đạt được kiến thức cũng quan trọng như các sản phẩm học tập. Chính vì vậy, đánh giá không chỉ dựa trên các bài kiểm tra mà còn dựa trên việc quan sát người học, công việc của người học, điểm nhìn của người học. Một vài chiến lược đánh giá bao gồm:

  • Hồ sơ (Portfolio): thay vì kiểm tra những kiến thức bằng các bài test, giáo viên kiểm tra khả năng đạt được mục tiêu môn học thông qua việc thu thập các bằng chứng trong hồ sơ học tập (portfolio), chứa các sản phẩm làm ra trong quá trình học tập của người học.
  • Thảo luận (Oral discussions): Giáo viên đưa ra một câu hỏi trọng tâm và cho phép một cuộc thảo luận mở về chủ đề này.
  • Bảng KWL (H): Những gì chúng ta biết, những gì chúng ta muốn biết, những gì chúng ta đã học được, làm thế nào chúng ta biết điều đó (What we know, What we want to know, What we have learned, How we know it). Kĩ thuật này có thể được sử dụng trong suốt quá trình nghiên cứu một chủ đề cụ thể, nhưng cũng có thể là một kĩ thuật đánh giá tốt vì giúp giáo viên nhận thấy sự tiến bộ của người học trong suốt quá trình học tập.
  • Mind Mapping. Trong hoạt động này, người học liệt kê và phân loại các khái niệm và ý tưởng liên quan đến một chủ đề.
  • Hands-on activities. Khuyến khích học sinh tương tác trong môi trường của họ hoặc với một công cụ học tập cụ thể. Giáo viên có thể sử dụng một bảng liệt kê những mục kiểm tra và quan sát để đánh giá sự thành công của học sinh với các vật liệu đặc biệt.
  • Thử nghiệm. Điều này cho phép một giáo viên xác định những kiến ​​thức mà học sinh đưa đến cho một chủ đề mới và do đó sẽ rất hữu ích trong việc định hưởng quá trình nghiên cứu.
Xem thêm  Nhận xét về nhân vật trữ tình trong bài thơ Hoa cỏ may

1. Hỏi và Đáp có ý nghĩa gì trong suy nghĩ của con người?

Hỏi và Đáp là hai mặt căn bản của quá trình con người tư duy. Đứng trước những điều chưa biết, chưa hiểu, hay hiểu chưa chắc chắn, rất tự nhiên chúng ta đều tự đặt ra cho mình một hay nhiều câu hỏi. Ví dụ như lúc đang xem bài viết này bạn chắc cũng đã tự đặt cho mình những câu hỏi như: Bài báo này nói về gì? Ai là tác giả? Tác giả định dẫn ta đến đâu? Có nên đọc không nhỉ?…

Một vài câu hỏi bạn đã nhanh chóng tự trả lời, một vài câu hỏi thì bạn chỉ trả lời được khi đã đọc xong bài báo này và tựu chung lại thông qua việc trả lời các câu hỏi bạn sẽ lĩnh hội được thêm kiến thức mới.

Việc tự đặt câu hỏi giúp cho trí tuệ con người vận động, chuyển từ trạng thái thụ động sang trạng thái hoạt động. Mỗi câu hỏi đều đóng vai trò kích thích tư duy làm tăng khả năng sẵn sàng đón nhận những kiến thức được “đóng gói” trong các câu trả lời. Nhiều nhà nghiên cứu còn cho rằng ngay từ lúc mới lọt lòng mẹ, khi hệ thống thính giác của trẻ hãy còn chưa hoàn thiện, chúng ta đã biết tự đặt câu hỏi như “Ta đang ở đâu? Chuyện gì thế này? Và điều gì rồi sẽ xảy ra?”…

Nhung cau hoi ve kien thuc hoc tap ahr0chm6ly93d3cuy2h1bmd0ys5jb20vrmlszs5hc2h4l2ltywdlpxbqcgvnlzkwzdniodi1mwe5nzq4ytq5odzjmjzlmdlin2m4n2niluhvasuymhzhjtiwrgfwlmpwzy9ib2klmjb2ysuymerhcc5qcgc=

Thường thì nếu còn tồn đọng những câu hỏi chưa được trả lời, trí não sẽ “ưu tiên” dành “tài nguyên” của mình để lục lọi những kiến thức đã ghi nhớ trước đây và cố gắng thực hiện suy lý để tìm nhanh lời giải đáp. Trong rất nhiều trường hợp do không tự trả lời vì còn hạn chế bởi kiến thức, khả năng tư duy hay là căn bệnh “lười suy nghĩ” mà người ta bó tay, bỏ cuộc với câu hỏi đã nêu ra, hoặc “đeo đẳng” nó theo năm tháng. Đối với những con người năng động, dám mạnh dạn tìm hiểu hoàn thiện kiến thức của mình thì thực tiễn, những người khác, sách báo hay các phương tiện truyền thông hiện đại như radio, máy tính, mạng truyền thông… là những công cụ hữu ích giúp rút ngắn được thời giờ tìm câu trả lời.

Mức độ khó dễ của một câu hỏi và tính đúng sai của một câu trả lời không phụ thuộc vào phát biểu của nó ngắn hay dài. Có những câu hỏi có thể thực chứng hoặc dễ dàng trả lời ngay được nhưng có những câu hỏi tưởng chừng như đơn giản mà có biết bao cách trả lời chẳng thể thống nhất nhau được. Lại có những câu hỏi mà bao nhiêu thế hệ, nhân tài tìm cách cắt nghĩa mà chưa đến đích được như câu: sự sống do đâu mà ra? Vũ trụ được hình thành ra sao? Hay đơn giản hơn: như thế nào là cảm giác hạnh phúc?…

Nói chúng, tuỳ theo chất lượng câu hỏi và câu trả lời cũng như nhu cầu lĩnh hội đa dạng của con người mà quá trình hỏi đáp có thể tiếp diễn kéo dài. Nhờ đó điều cần tìm hiểu trở nên ngày một sáng rõ hơn, đầy đủ hơn.

2. Hỏi đáp đóng vai trò gì trong việc học tập?

Nhờ có tự đặt câu hỏi mà kiến thức mới có thể vào sâu trí nhớ hơn. Chính vì vậy mà các nền sư phạm đều tìm cách sử dụng rộng rãi các thao tác Hỏi và Đáp. Lịch sử từ nền văn minh Hy Lạp xa xưa, nhà triết học Socrate đã sớm vận dụng nghệ thuật đối thoại, tranh luận với học trò chỉ thông qua lắng nghe và hỏi chuyện để giúp những học trò của mình khám phá ra được những cái đúng/sai, có được những tư tưởng đúng đắn tự mình. Ngày nay, viẹc hỏi đáp được dùng trong hệ thống nhà trường vào mọi lúc: giờ ôn bài, lúc giảng bà, trong bài kiểm tra hay bài thi. Hình thức Hỏi-Đáp rất đa dạng: trò hỏi nhau, thầy hỏi tòo hay trả lời trắc nghiệm, chọn cặp hỏi-đáp tương ứng… Trong bối cảnh học tập mới hiện nay “Đặt học sinh vào trung tâm của hệ thống giáo dục”, người Giáo viên phải biết dẫn dắt học sinh tự hỏi và tự tìm câu trả lời, ưu tiên hỗ trợ học sinh tự mình tìm tòi. Đó là côngviệc quan trọng số 1.

Tử Hạ đã nói: “Mỗi ngày biết thêm điều mình chưa biết, như vậy mới đáng gọi là người ham học”. Một học sinh biết cách học tốt là người biết hằng ngày đưa ra câu hỏi đúng và trả lời được chính xác cho câu hỏi đặt ra. Nếu câu hỏi càng được suy ngẫm lâu, càng tốn nhiều thời gian khám phá, tìm tòi câu trả lời thì kiến thức càng vững chắc, càng khó bị “vô ý”” xoá khỏi trí nhớ.

Bốn thái độ học tập quan trọng nhất đối với việc học của mỗi người cần phải rèn luyện là:

1. Cầu học là tự lực vượt khó khăn để đặt ra câu hỏi và sẵn sàng học tập để trả lời chúng.

2- Khiêm tốn là coi trọng tri thức mới, luôn sáng suốt khi trau dồi tri thức bằng cách sẵn sàng nghe một câu trả lời cho câu hỏi mình đã biết.

3- Tìm tòi là luôn khám phá khi tiếp nhận thông tin bằng cách nêu ra những câu hỏi mới.

4- Sáng tạo là có những nét tư duy sắc sảo, không rập khuôn khi vận dụng kiến thức để có được các câu trả lời.

Rõ ràng Hỏi-Đáp tốt đóng vai trò then chốt cho việc học tập của mỗi người. Hỏi-đáp rõ ràng chính xác minh bạch là một cách thức rèn luyện khả năng tư duy và học tập của cá nhân. Sự mập mờ, rối loạn là thứ làm suy giảm trí thông minh của con người. Chính vì vậy mỗi học sinh ngoài việc rèn luyện cho mình 4 thái độ học tập đúng đắn đã nêu cần thường xuyên trau dồi khả năng tư duy lô gíc hình thức, lôgíc hệ thống, lôgíc biện chứng, lôgic thuật toán… Thực tiễn đào tạo hiện nay cần tránh việc cung cấp câu hỏi và câu trả lời sẵn để học sinh học vẹt và cũng không nên đưa máy tính Internet ra với một cách cổ động sử dụng chúng chung chung “Cứ dùng chúng thì câu trả lời nào cũng có sẵn ?!”. Việc dạy phương pháp khoanh vùng vấn đề, quy trình đọc sách báo tra cứu trong thư viện, khai thác thông tin bằng máy tính hết sức quan trọng. Và lúc này xây dựng câu trả lời hoàn hảo từ những mảnh thông tin chắp vá, hoài nghie các thông tin thiếu tin cậy là hết sức quan trọng.

Xem thêm  Thuyết trình Chương 7 chủ nghĩa xã hội khoa học

3. Làm thế nào để Hỏi-Đáp có hiệu quả?

Nhung cau hoi ve kien thuc hoc tap

Bất cứ ai từ em bé hay cụ già đều có thể thực hiện dễ dàng Hỏi-Đáp. Tưởng rằng hỏi đáp thực hiện đơn giản là thế, ai mà chẳng làm được hoá ra không hẳn vậy. Các nhà ngôn ngữ, tâm lý học, nhà văn, nhà báo, chiến sĩ công an, luật gia, thẩm phán, nhà ngoại giao, nhà giáo, người làm tin học… làm việc chủ yếu thông qua Hỏi-Đáp. Các nhà khoa học cũng cho rằng công việc nghiên cứu khoa học của mình là nghệ thuật trả lời câu hỏi và đặt ra câu hỏi thích hợp. Hỏi – Đáp là đối tượng mà các nghề nghiên cứu và vận dụng thường xuyên. Không chỉ họ, từng chúng ta cũng luôn luôn phải nâng cao khả năng hỏi và trả lời của mình để phát triển tư duy, khả năng học của mình. Rõ ràng đó là công việc của cả đời người.

Trước hết, chúng ta cần biết tự đặt câu hỏi và hiểu câu hỏi của người khác sao cho tốt. Bởi câu hỏi dẫn đường cho tư duy nên ta cần rèn cách phát biểu câu hỏi cho rõ và chính xác. Phát biểu câu hỏi tốt giúp cho người khác hiểu bạn rõ hơn và có ích cho việc nhận được câu trả lời tốt. Các nhà nghiên cứu khoa học coi việc phát hiện vấn đề nghiên cứu khởi đầu bằng một câu hỏi. Họ coi việc nêu đúng câu hỏi đã giúp giải quyết vấn đề một nửa. Nhà nghiên cứ phương pháp luận khoa học Fred Kerlinger đã có lời khuyên như sau: “Hãy trình bày vấn đề nghiên cứu một cách rõ ràng, khúc chiết bằng một câu nghi vấn”.

Theo chúng tôi một câu hỏi tốt nên chia thành ba phần: Dẫn nhập, Nút thắt và phần Hỏi. Phần Dẫn nhập có mục đích là cho phép ta hiểu được điều kiện xuất phát, ngữ cảnh suy nghĩ ban đầu hoặc dẫn người nghe đến cùng ta đứng cùng một chỗ và dắt họ theo dòng suy nghĩ của ta. Phần Nút thắt có mục đích đề xuất vấn đề, điều cần đi sâu xem xét, tập trung. Nó thu hút sự chú ý và gợi mở ra phần chính của một câu hỏi. Cuối cùng là Phần hỏi – lõi chính quan trọng nhất.

Một cách quan trọng là khi đặt học nghe một câu hỏi cũng cần biết cách chia một câu hỏi phức tạp thành những câu hỏi đơn giản hơn. Mỗi câu hỏi chính là “một nhát dao” cắt vấn đề thành những vấn đề nhỏ dễ trả lời. Nó thực sự hữu ích cho việc tiến hành thu nhận câu hỏi lớn đặt ra. Một gợi ý từ kinh nghiệm cá nhân là bạn nhân vận dụng tư duy lôgíc hệ thống để có được những câu hỏi toàn diện về một vấn đề.

Liên quan đến chất lượng của câu trả lời bạn có thể lưu tâm đến những điều sau đây:

1- Nên tập trung tiếp nhận toàn vẹn một câu trả lời. Một số trường hợp do ta nhận định vội vã câu trả lời của người khác mà ta sớm thoả mãn, vội đi đến kết luận và không chịu nghe tiếp. Trong nhiều trường hợp câu trả lời có bố cụ thiếu tính lôgíc, thông nhất từ đầu đến cuối hay quá nhiều thông tin rườm ra làm ảnh hưởng đến ý chính, quan trọng.

2- Chưa chuẩn bị để tiếp nhận câu trả lời. Điều này cũng có thể xảy ra do không đồng nhất về trình độ, cách nhìn, quan điểm, tốc độ suy nghĩ để đón nhận câu trả lời, thuật ngữ bất đồng. Nhiều người có thói quen chỉ nghe điều mình thích hoặc chỉ nghe những điều ngắn, tất nhiên phải dễ hiểu.

Qua bài viết này, mong bạn đọc được hiểu được vai trò của Hỏi – Đáp với việc học tập của mình. Hỏi – Đáp chủ động, sáng suốt và toàn diện giúp tăng cường được khả năng học tập, lao động của mỗi người.

Mong ở dịp khác trình bày tiếp với các bạn về việc Hỏi-Đáp được dùng trong các phương pháp sáng tạo như thế nào.

Cập nhật lúc:06:25 CH @ 11/04/2014

Bài viết được chia sẻ bởi caigiday.com

Blog khác

Leave a Reply

Your email address will not be published.

You may use these HTML tags and attributes:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>