Dàn ý lặng lẽ sa pa

Đánh giá của bạn post

Đề bài: Phân tích chất thơ (chất trữ tình) trong truyện ngắn “Lặng
lẽ Sa Pa”

I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm

– Thơ là thể loại văn học thuộc phương
thức trữ tình, bắt nguồn từ cảm xúc của con người. Đặc trưng ngôn từ của thơ:
ngôn từ hàm súc, giàu nhạc tính, giàu chất hội họa.

– Chất thơ (chất trữ tình) trong tác phẩm
truyện ngắn là sự thể hiện những đặc trưng về nội dung và hình thức của thể
loại thơ trong truyện ngắn.

– Biểu hiện cụ thể của chất thơ (chất trữ
tình) trong truyện ngắn:

+ Về mặt nội dung: Bức tranh thiên nhiên
giàu chất hội họa; những vẻ đẹp lý tưởng của con người; những cảm xúc, tâm
trạng của nhân vật.

+ Về hình thức: Những hình ảnh, biểu
tượng, chi tiết giàu hàm nghĩa; những câu văn du dương giàu nhạc tính.

Dan y lang le sa pa

1. Chất thơ trong nội dung

a. Bức tranh thiên nhiên Sa Pa kì ảo, tráng lệ

“Nhà họa sĩ” Nguyễn Thành Long đã sử dụng
chất liệu ngôn từ để tạo nên bức tranh thiên nhiên Sa Pa tuyệt đẹp:

– Đó là bức tranh lung linh sắc nắng:
“nắng bây giờ bắt đầu len tới, đốt cháy rừng cây”, “nắng đã mạ bạc cả con đèo,
đốt cháy rừng cây hừng hực như một bó đuốc lớn”, “nắng chiếu làm bó hoa thêm
rực rỡ và làm cô gái cảm thấy mình rực rỡ theo”.

– Cảnh vật thiên nhiên nơi đây tươi tắn,
quyến rũ: “Sa Pa bắt đầu với những rặng đào”, “những đàn bò lang cổ có đeo
chuông ở các đồng có hai bên đường”, “những cây thông chỉ cao quá đầu, rung tít
trong nắng như những ngón tay bằng bạc”, “những cây tử kinh thỉnh thoảng lại
nhô cái đầu màu hoa cà lên trên màu xanh của rừng”, những bông hoa đủ loại đủ
màu sắc “đứng trong mây mù ngang tầm với chiếc cầu vồng”…

– Những áng mây bảng lảng trên mặt đất
chính là nét đẹp đặc trưng của Sa Pa. “Mây bị nắng xua, cuộn tròn lại thành
từng cục, lăn trên các vòm lá ướt sương, rơi xuống đường cái, luồn cả vào gầm
xe”.

+ Bức tranh thiên nhiên khiến tâm hồn con
người xao xuyến, khiến họ phải “nín bặt” chiêm ngưỡng, rung động.

+ Bức tranh thiên nhiên tạo không khí thi
vị, nên thơ cho cuộc gặp gỡ, khiến các nhân vật như đẹp hơn, lung linh hơn.

b. Vẻ đẹp lý tưởng của những người trẻ nhiệt huyết, sẵn sàng cống
hiến

Truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” đã tạo ra một
thế giới lí tưởng của những nhà khoa học trẻ lao động nghiêm túc, thầm lặng
cống hiến, lao động vì tổ quốc, vì cuộc sống của mọi người:

– Đó là anh thanh niên sống một mình trên
đỉnh Yên Sơn cao hai nghìn sáu trăm mét làm công tác khí tượng thủy văn kiêm
vật lý địa cầu, nhân vật chính của truyện. Ở anh sáng lên vẻ đẹp của của tình
yêu công việc, của lý tưởng sống, tình yêu cuộc sống và gắn bó với mọi người,
đức tính khiêm tốn đáng quý, đáng trọng. (Phân
tích cụ thể).

– Đó là anh kĩ sư vườn rau, là anh kĩ sư
nghiên cứu bản đồ sét… Tất cả họ đã vẽ nên bức tranh tuyệt đẹp ca ngợi thế hệ
trẻ thời kì kháng chiến chống Mỹ và xây dựng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc, nhiệt
huyết sức trẻ, với lẽ sống đẹp đáng khâm phục. (Phân tích cụ thể).

-> Tất cả các nhân vật đều không được
đặt tên, tác giả muốn “bình thường hóa” nhân vật của mình, khiến họ trở nên gần
gũi, thân thuộc với người đọc, trở thành những câu chuyện cổ tích giữa đời
thường.

c. Những cung bậc tâm trạng đa dạng của nhân vật

Vẻ đẹp nhân cách của anh thanh niên đã trở
thành những âm vang trong âm thầm, tác động vào người họa sĩ già và cô kĩ sư,
làm nảy lên trong họ những cung bậc cảm xúc đa dạng, sâu sắc:

– Anh khơi dậy ở bác họa sĩ nguồn cảm hứng
nghệ thuật, khiến bác vừa vui sướng, bối rối vừa trăn trở, suy tư. Để cuối cùng
bác thấy thêm yêu cuộc đời, rút ra được những triết lý sâu sắc về cuộc sống. (Phân tích cụ thể).

– Anh khiến cô kĩ sư đi từ bất ngờ, bối
rối, e thẹn đến “bàng hoàng”, để rồi tìm ra câu trả lời về con đường mình đã
chọn, thêm tin tưởng và thêm quyết tâm thực hiện lý tưởng. Ở cô có một tình cảm
hàm ơn quyến luyến với anh thanh niên. (Phân
tích cụ thể).

2. Chất thơ trong hình thức nghệ thuật

a. Những hình ảnh, biểu tượng, chi tiết
giàu hàm nghĩa

– Ý nghĩa nhan đề “Lặng lẽ Sa Pa” gợi tò
mò, gợi ra những vẻ đẹp của Sa Pa và những con người thầm lặng, cao quý nơi
đây.

– Các hình ảnh gợi nhiều suy nghĩ:

+ Hình ảnh “một ngôi sao xa” tượng trưng
cho anh thanh niên và những con người cống hiến thầm lặng, lẻ loi một mình
nhưng góp cho đời những ánh sáng dịu dàng, ý nghĩa.

+ Hình ảnh “một bó hoa của những háo hức
và mơ mộng” mà anh thanh niên trao cho cô kĩ sư: bó hoa của tấm lòng, của niềm
tin, của sức trẻ, nảy nở trong tâm hồn cô những giá trị tốt đẹp.

– Kết thúc mở gợi nhiều dư ba: “Cô gái
liếc nhìn bác già một cái rất nhanh, tự nhiên hồi hộp, nhưng vẫn im lặng”. Câu
kết tác phẩm để lại trong lòng người đọc một ánh sáng ấm áp, đầy hứa hẹn, gợi
ra hình ảnh một cuộc gặp lại trong tương lai.

b. Những câu văn du dương, giàu nhạc tính

Cả tác phẩm có âm hưởng du dương, miên man
nhờ những câu văn dài, bay bổng, giàu nhạc tính. Có thể kể đến như: “Nhà họa sĩ
thì còn trở lại, nhưng cô, trong đất trời Tây Bắc bạt ngàn, trong cuộc đời mông
mênh nói chung, chốc nữa, là cô sẽ đi luôn, biến mất, có cái gì tặng lại anh ta
để, như anh ta nói, kỉ niệm lần gặp gỡ này” è Nhịp điệu du dương của câu văn
gợi ra cái mênh mông diệu vợi của đất trời Sa Pa bảng lảng mây và lung linh
nắng, cái rộng lớn của đời người, và cả cái bâng khuâng của biết bao cảm xúc
không tên trong trái tim cô kĩ sư.

Xem thêm  Chủ tịch tỉnh bạc liêu qua các thời kỳ

– Có thể nói, truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa”
mang dáng dấp như một bài thơ, chất thơ bàng bạc trong toàn truyện, từ phong
cảnh đẹp hết sức thơ mộng của thiên nhiên vùng núi cao đến hình ảnh con người
sống và làm việc trong cái lặng lẽ mà không hề cô độc bởi sự gắn bó với đất
nước, với mọi người.

– Tác giả đã tạo được không khí trữ tình
cho tác phẩm, nâng cao ý nghĩa và vẻ đẹp của những sự việc, con người được miêu
tả trong truyện, nhờ thế mà tư tưởng chủ đề của truyện được thể hiện sâu sắc.

– Sử dụng ngôn từ tinh tế, tạo
nên những câu văn giàu hình ảnh, nhạc tính.

– Cách kể chuyện tự nhiên, gần gũi, tạo ra
những tình tiết giàu mang những chiều sâu chưa nói hết.

Dan y lang le sa pa

1. Dàn ý 1

a. Mở bài

– Giới thiệu tác giả tác phẩm.

b. Thân bài

Cuộc gặp gỡ trong một khung cảnh đặc biệt:

Bốn nhân vật: bác lái xe, ông họa sĩ, cô kĩ sư nông nghiệp trẻ lên vùng cao nhận công tác và anh thanh niên trông coi trạm khí tượng ở trên đỉnh núi gặp nhau trong một thời gian ngắn ngủi, giữa khung cảnh hùng vĩ và tĩnh lặng của Sa Pa.

Những con người với phẩm chất trong sáng đáng quý.

+ Nhân vật chính: anh thanh niên trông coi trạm khí tượng.

  • Anh mới hai mươi bảy tuổi, nhận công tác ở đây đã được bốn năm, một mình sống giữa núi cao heo hút, làm nhiệm vụ theo dõi chuyển biến của thời tiết để báo về trung tâm khí tượng, kịp thời phục vụ sản xuất và chiến đấu (dẫn chứng).
  • Tính tình cởi mở, vui vẻ và hiền hậu. Yêu cuộc sống, yêu con người, có tinh thần trách nhiệm cao (dẫn chứng).
  • Ham học hỏi, khiêm tôn và tế nhị (dẫn chứng)

+ Các nhân vật phụ:

  • Bác lái xe: gắn bó với con đường lên Sa Pa đã ba mươi năm; tính tình nhân hậu, sẵn sàng giúp đỡ người khác.
  • Ông hoạ sĩ: ham mê nghệ thuật, giàu tình cảm, chu đáo.
  • Cô kĩ sư trẻ: háo hức trước cuộc sống mới, có ý chí phấn đấu cao nhưng vẫn giữ được những nét đẹp dịu dàng, trong sáng.
  • Một vài nhân vật được anh thanh niên nhắc đến: ông kĩ sư trồng rau, anh cán bộ nghiên cứu lập bản đồ sét của trung tâm khí tượng… Tất cả đều là những con người say mê với công việc, đang âm thầm công hiến sức mình cho đất nước, nhân dân.

Nghệ thuật:

Cái đẹp của thiên nhiên và con người Sa Pa được tác giả tái hiện trong truyện bằng ngôn ngữ nghệ thuật giàu chất tạo hình và chất thơ, qua rung cảm tinh tế của một tâm hồn nghệ sĩ.

c. Kết bài

– Khái quát nội dung truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa.

– Nhấn mạnh về nội dung và nghệ thuật.

2. Dàn ý 2

a. Mở bài

Giới thiệu tác giả, tác phẩm.

b. Thân bài

Nội dung truyện: ca ngợi con người lao động, chứa đựng nhiều triết lí nhân sinh:

Bức tranh thiên nhiên tươi đẹp

– Nắng: được miêu tả rực rỡ, chói chang như đốt cháy rừng cây, mạ bạc con đèo.

– Sự hài hòa của màu sắc: màu bạc của cây thông trước nắng, màu hoa cà của những cây tử kinh điểm xuyết giữa màu xanh của rừng.

– Hình ảnh nhân hóa mây và nắng như một đứa trẻ chơi đá bóng: “Mây bị nắng xua, cuộn tròn lại từng cục, lăn trên các vòm lá ướt sương, rơi xuống đường cái, luồn cả vào gầm xe”.

⇒ một bức tranh thiên nhiên sống động, rực rỡ đầy sức sống.

Hệ thống nhân vật mang ý nghĩa biểu tượng.

– Nhân vật anh thanh niên:

+ Công việc: làm nghiên cứu khí tượng thủy văn trên đỉnh núi, vất vả, nguy hiểm.

+ Cuộc sống: sống một mình nhưng ngăn nắp gọn gàng, chỉ dành cho mình một góc nhỏ còn lại cho công việc; trồng hoa quanh nhà – cho thấy một tâm hồn thi sĩ, yêu cái đẹp.

+ Phẩm chất con người: hết lòng vì công việc, coi sự cống hiến của mình là lẽ đương nhiên; sống có lí tưởng, khiêm tốn; tốt bụng, niềm nở.

+ Những trăn trở suy nghĩ về ý nghĩa cuộc sống: suy nghĩ xem “thèm người” là gì, con người với con người có ý nghĩa gì; luôn coi bản thân với công việc là đôi, coi những người làm cùng ngành dù ở xa dưới thành phố cũng là đồng nghiệp; luôn nhắc nhở bản thân rằng còn phải cống hiến hơn nữa cho đất nước (việc thi thố với người cha).

+ Mở rộng: câu nói của Bác Hồ “Nhiệm vụ của thanh niên không phải là hỏi nước nhà đã cho mình những gì. Mà phải tự hỏi mình đã làm gì cho nước nhà? Mình phải làm thế nào cho ích lợi nước nhà nhiều hơn? Mình đã vì lợi ích nước nhà mà hy sinh phấn đấu chừng nào?”

⇒ Biểu tượng cho những con người sống hết mình, cống hiến vì đất nước.

– Nhân vật cô gái:

+ Tính cách dễ gần, hồn nhiên trẻ trung, lãng mạn: trông thấy hoa anh thanh niên trồng liền rất vui vẻ, không hề e ngại rụt rè, tận hưởng những bông hoa tươi thắm.

Xem thêm  Trò chơi Ai nhanh nhất chủ de thực vật

+ Mang quyết tâm bỏ thành phố để đến nơi núi rừng sâu thẳm, nhưng chưa hiểu rõ được nhiều điều trong cuộc sống.

+ Cô yêu mến bác họa sĩ và anh thanh niên; những biểu hiện trên gương mặt, cách cô lắng nghe câu chuyện của anh, cô cố tình để lại chiếc khăn tay làm tin nhưng bị anh vô tình ngây ngô trả lại, họ không nói với nhau nhiều nhưng người đọc cảm nhận được một tình cảm nhen nhóm giữa hai người.

⇒ Cô gái biểu tượng cho những người trẻ có tinh thần nhiệt huyết, nhiều mộng mơ, chưa nhiều kinh nghiệm thực tế nhưng sẵn sàng học hỏi.

 – Nhân vật bác hoạ sĩ:

+ Đam mê nghệ thuật: đi thực tế trước khi về hưu, yêu mến anh thanh niên liền đem giấy bút ra phác họa anh ngay, đoạn suy nghĩ của bác lúc vẽ anh là những cảm nhận sâu sắc về nghệ thuật đối với cuộc sống; bác hứa sẽ quay lại ở với anh mấy ngày để tìm hiểu công việc của anh.

+ Bác thân thiện, quý người: nhanh chóng kết thân với cô gái trẻ làm bạn đồng hành, quý nhau như cha con; trò chuyện niềm nở với bác lái xe; quý mến và cảm phục anh thanh niên cùng những con người lặng lẽ làm việc nơi đây

⇒ Là biểu tượng cho những con người từng trải, giàu kinh nghiệm sống.

– Những nhân vật vô hình: chỉ được nhắc đến qua lời kể của anh thanh niên

+ Nhà nghiên cứu sét: cứ trời sét là chạy ra quan sát, liên tục trong 11 năm, không màng chuyện hạnh phúc cá nhân.

+ Ông kĩ sư ở vườn rau Sa Pa: tỉ mỉ quan sát ong thụ phấn, tận tâm với công việc, tự tay thụ phấn cho cây su hào, nghiên cứu ra giống cây su hào chất lượng.

⇒ Họ đại diện cho muôn vàn người đang lặng lẽ cống hiến cho đất nước.

Nghệ thuật truyện:

– Xây dựng tình huống truyện bất ngờ mà hợp lí, giản dị mà ý nghĩa: từ sự giới thiệu của bác lái xe đến cuộc gặp gỡ của ba người, trò chuyện, chia tay.

– Nghệ thuật miêu tả thiên nhiên: chấm phá, gợi tả.

– Nghệ thuật xây dựng nhân vật:

+ Nhân vật không rõ mặt, không đặt tên: khái quát chung cho muôn vạn người lao động yêu nước.

+ Xây dựng tính cách, phẩm chất của anh thanh niên câu chuyện anh kể cho bác họa sĩ và cô gái trẻ, thông qua suy nghĩ của bác họa sĩ

+ Không miêu tả dài dòng, chỉ bằng một vài điểm đã nêu bật được nội tâm, tính cách nhân vật.

+ Những đoạn độc thoại nội tâm của nhân vật chứa đựng triết lí nhân sinh, tạo cảm giác tự nhiên cho câu chuyện, không bị mang tính giáo điều.

– Câu chuyện được kể theo ngôi thứ ba, giọng kể tự nhiên, khách quan, nhịp điệu truyện diễn ra nhanh, mạch lạc.

c. Kết bài

Nhấn mạnh giá trị nội dung của tác phẩm.

3. Dàn ý 3

a. Mở bài

Giới thiệu tác giả, tác phẩm:

 – Tác giả Nguyễn Thành Long: nổi tiếng với nhiều truyện ngắn, bút kí; thường viết về cuộc sống của người dân miền Bắc xây dựng XHCN.

– Tác phẩm viết về những người lao động thầm lặng trên núi cao, cống hiến cho công cuộc xây dựng đất nước thời kì tạm hòa bình ở miền Bắc, tiếp tục kháng chiến chống Mĩ ở miền Nam

b. Thân bài

– Lặng lẽ sa pa là một câu chuyện nhưng không quá chú ý vào những tình tiết thắt nút gay cấn, gây tò mò háo hức cho người đọc, mà tác giả lại thiên về cách miêu tả cảnh người và vật.

– Nó giống như một lối kể chuyện bình dị đơn giản có gì kể đấy không cần thêm mắm thêm muối cho kịch tính. Nhưng thông qua lối viết văn đầy bị dị, mộc mạc đó người đọc lại thấy được rất nhiều cái hay, cái đẹp được hiện lên.

– Hình ảnh những con người trong tác phẩm “Lặng lẽ Sa pa ” được hiện lên gần gũi không hoành tráng, hay hùng vĩ chỉ là những con người yêu công việc của mình đang làm. Một công việc lặp đi lặp lại mỗi ngày nhưng họ không thấy chán mà luôn làm chúng với những tình cảm sâu sắc.

– Trong tác phẩm có những con người ông họa sỹ già, cô kỹ sư trẻ ai cũng đáng trân trọng, bởi họ đều là người rất có tâm với công việc

– Tác giả đã miêu tả chi tiết những gian khổ vất vả mà anh thanh niên nhân vật trong câu chuyện phải trải qua. Tuy vất vả nhưng anh không hề kêu ca phàn nàn mà vẫn âm thầm lặng lẽ làm việc rất tận tụy.

– Qua đây tác giả đã âm thầm gửi tình yêu, lòng ngưỡng mộ của mình tới những nhân vật của mình. Họ là những con người luôn sống có mục đích, luôn muốn cống hiến sức lực cho quê hương đất nước dù trong thời chiến hay thời bình.

– Hình ảnh anh thanh niên làm nghề khí tượng thủy văn hiện lên thật gần gũi, giản dị anh tuy không là anh hùng đánh Mỹ, không giống như một tượng đài tráng lệ, anh chỉ là một người bình thường nhưng bằng ngòi bút của tác giả hình ảnh của anh thanh niên luôn lấp lánh ánh hào quang.

c. Kết bài

Nhấn mạnh giá trị tác phẩm: truyện vừa mang tính tự sự vừa mang tính trữ tình, như một bài tùy bút về vẻ đẹp thiên nhiên và con người lao động ở SaPa; ca ngợi những lí tưởng, phẩm chất cao đẹp của thanh niên.

Bài viết được chia sẻ bởi caigiday.com

Blog khác

Leave a Reply

Your email address will not be published.

You may use these HTML tags and attributes:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>